‘Iedereen draagt op zijn eigen manier een steentje bij’
02 Werk dat er toe doet
04 Duidelijke koers werk & dagbesteding
06 Participatieladder
08 Samen werken aan perspectief
10 Van visie naar praktijk: dit gebeurt er al!
12 Samen bouwen aan groei
14 Implementatiecoaches: de brug tussen visie en praktijk
15 Planning
16 Samen elke dag een beetje beter
Redactie
Projectgroep visie op werk & dagbesteding
Teksten
Projectgroep visie op werk & dagbesteding en afdeling marketing & communicatie
Vormgeving De Bey communicatie en vormgeving
Druk
Van der Eems
Eenmalige uitgave
‘Trotse cliënten die in hun kracht staan. Daar doen we het voor.’
COLOFON
Werk dat ertoe doet
Bij Alliade zetten we ons elke dag in voor een goed en zinvol leven voor cliënten. Een zinvol leven begint bij kracht, zelfvertrouwen en trots. Werk en dagbesteding spelen daarin een belangrijke rol. Het is zoveel meer dan alleen daginvulling. Het biedt structuur, uitdaging én de kans om talenten te ontdekken, ontwikkelen en te benutten.
Wij geloven in een inclusieve gemeenschap waarin iedereen van betekenis is en mee kan doen in de maatschappij. Dit doen we door ontwikkelgericht te werken met leerlijnen die cliënten niet alleen ondersteunen in hun werk, maar ook in hun persoonlijke groei. Dit geeft cliënten én hun begeleiders de juiste handvatten om stappen vooruit te zetten. En dat werpt zijn vruchten af.
We zien het in de praktijk: cliënten die vol trots aan de slag gaan bij de Jumbo, een heftruckcertificaat behalen, catering verzorgen voor de politie of hun kunst exposeren. Dit zijn geen op zichzelf staande successen, maar bewuste stappen naar zelfstandigheid en zelfvertrouwen. Werk dat een bijdrage levert aan de maatschappij én aan de persoonlijke ontwikkeling van cliënten. Werk dat ertoe doet.
Daarnaast kijken we verder dan de werkvloer. Werknemersvaardigheden zijn niet alleen belangrijk in een baan, maar ook in het dagelijks leven. Structuur, verantwoordelijkheid en samenwerking. Dat zijn vaardigheden die bijdragen aan een sterker en zelfstandiger leven.
Dit doen we niet alleen. Samenwerking met bedrijven en organisaties is belangrijk om kansen te creëren. Want uiteindelijk draait het om één ding: trotse cliënten die in hun kracht staan en meedoen in de maatschappij.
Oedo Zwart
Directeur gehandicaptenzorg (regio West), werk & dagbesteding, maatschappelijke ondersteuning en BaanPlus
Een duidelijke koers voor werk & dagbesteding
Bij Alliade geloven we dat iedereen mee kan doen in de maatschappij. Meedoen op een manier die past, die betekenisvol is en bijdraagt aan persoonlijke groei. Daarom werken we aan de visie voor werk & dagbesteding. Die visie vraagt om een frisse blik. We kijken naar talenten en mogelijkheden. Elke cliënt heeft een toekomstperspectief - dat is ons uitgangspunt. Dat vraagt van ons een ontwikkelgerichte blik en het benutten van kansen.
Actief meedoen, leren en ontwikkelen
We werken ontwikkelgericht. Dat wil zeggen: we bieden begeleiding die gericht is op leren, groeien en meedoen in de maatschappij. Het kan gaan om nieuwe dingen leren, maar ook om vaardigheden vasthouden of versterken. Iedere stap, hoe klein ook, telt mee. We zorgen voor een passend aanbod, zodat elke cliënt op een plek zit die bij hem of haar past. Een plek met structuur én uitdaging. Zo dragen we bij aan een betekenisvolle daginvulling en waar mogelijk aan doorstroom naar (betaald) werk of een opleiding.
Onze pijlers
• Zinvolle en geschikte daginvulling voor iedereen
• Focus op ontwikkeling en participatie
Midden in de maatschappij
Onze visie sluit naadloos aan op de VGN-visie 2030. Die droomt van een Nederland waarin mensen met een beperking gewoon meedoen. Waar iedereen ontwikkelingsgerichte dagbesteding of werk heeft, midden in de maatschappij. Daar willen wij bij Alliade ook naartoe. Samen, stap voor stap. Door te doen wat wél kan. Door anders te kijken en vooral: door te geloven in groei.
Dat doen we zo
• Aantrekkelijk en breed productaanbod
• Bevlogen en kundige medewerkers
• Kwaliteit door samenwerking
Begeleider aan het woord - Nanke Wouda
‘In de bakkerij van Arbeidscentrum Sneek worden het hele jaar door verschillende soorten taarten gebakken door cliënten. De meeste taarten gaan naar restaurants in de omgeving, maar particulieren kunnen ook langskomen. Er is veel variatie in het werk: van appelschillen en taartdozen vouwen tot het volgen van recepten. Iedereen heeft een eigen rol en groeit op zijn of haar manier.
Sommige cliënten bakken wel twintig taarten per dag, terwijl voor anderen het netjes inpakken een mooie uitdaging is. Naast bakken leren ze ook klanten helpen,
samenwerken en werknemersvaardigheden. We kijken altijd naar mogelijkheden. En wie een stap verder wil, kan bijvoorbeeld meewerken bij de Jumbo of met begeleiding van een jobcoach doorgroeien richting (on)betaald werk.
Samen zorgen we voor kwalitatief mooie producten én blije klanten. Iedereen draagt op zijn eigen manier een steentje bij en dat geeft enorm veel voldoening. Zowel voor de cliënten als voor ons als begeleiders.’
Eén manier van werken
Om de visie in de praktijk te brengen, stappen we over op één manier van werken voor alle begeleiders binnen werk & dagbesteding. Zo zorgen we voor duidelijkheid, herkenning én een stevige basis voor ontwikkelgericht begeleiden. Daarnaast maken we zichtbaar hoe we ontwikkelgericht werken. Wat zijn de doelen van de cliënt? Wat is er bereikt? En wat levert dat op, voor de cliënt én voor de samenleving? Door dat inzichtelijk te maken, werken we resultaatgericht aan ontwikkeling en laten zien wat de waarde is van wat we doen.
Werken in regio’s Friesland is verdeeld in vijf regio’s. In iedere regio bieden we een vergelijkbaar aanbod aan werk- en dagbestedingsplekken. Dat helpt ons om cliënten een passende plek te bieden - dichtbij huis en afgestemd op hun doelen en talenten. Daarnaast helpt deze regio-aanpak ons om beter samen te werken binnen en tussen teams, om kennis te delen en gebruik te maken van elkaars aanbod. Daarmee kunnen we sneller inspelen op wat er nodig is voor de cliënt.
Hoe de participatieladder, leerlijnen en leermiddelen cliënten ondersteunen
Participatieladder, leerlijnen en leermiddelen. Het zijn termen die je vaak tegenkomt in de visie op werk & dagbesteding. Maar wat betekenen ze nu precies? Wat verstaan we onder leerlijnen? En hoe dragen ze bij aan de ontwikkeling van cliënten? Wat is de rol van leermiddelen hierin? En, nog belangrijker, hoe ondersteunen deze instrumenten jou als begeleider in je dagelijkse werk en zorgen ze voor een betere toekomst voor de cliënten die je begeleidt?
De participatieladder: meedoen en ontwikkelen
De participatieladder is een instrument om de mate van maatschappelijke deelname van cliënten in kaart te brengen. De ladder bestaat uit zes treden, van sociaal meedoen tot volledig werkend zonder ondersteuning, en is gekoppeld aan een werkniveau.
Op dit moment richten we ons op treden 3 en 4, waar actieve deelname, leren en werken centraal staan. Cliënten krijgen de kans om werkervaring op te doen, nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en hun zelfvertrouwen te vergroten. Iedere stap, hoe klein ook, is waardevol. Elke vooruitgang, binnen een trede of naar een volgende trede op de ladder, brengt de cliënt dichter bij zijn of haar doel: actief deelnemen in de maatschappij.
De uitwerking van de participatie ladder binnen Alliade sluit aan bij de landelijke variant. In de komende maanden werken we de treden verder uit. Door de participatieladder te gebruiken, kunnen we gerichter werken. Samen met de cliënt bepalen we de doelen en het begeleidingsniveau. We zorgen ervoor dat de cliënt zich blijft ontwikkelen. Zo maken we de weg naar zelfstandigheid, maatschappelijke participatie en/of kansen op de arbeidsmarkt voor iedere cliënt zichtbaar en haalbaar.
Leerlijnen
Leerlijnen zijn een belangrijk onderdeel van de nieuwe werkwijze. Het zijn gestructureerde trajecten waarin cliënten zich ontwikkelen op verschillende werk- en interessegebieden. Bij Alliade bieden we in elke regio negen leerlijnen aan, variërend van kunst & ambachten tot zorg & welzijn. Elke leerlijn biedt praktische opdrachten en de kans om vakgerichte én algemene werknemersvaardigheden te ontwikkelen. Dit vergroot niet alleen de werkervaring van de cliënten, maar ook hun zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Het werken met leerlijnen zorgt voor een duidelijke focus, maakt het makkelijker om de voortgang van cliënten te volgen en biedt kansen richting een opleidingstraject of de arbeidsmarkt.
Certificering
We onderzoeken ook de mogelijkheden om op een structurele en erkende manier te certificeren. Dit draagt bij aan de ontwikkeling van cliënten en biedt hen kansen op de arbeidsmarkt. Daarnaast biedt het werkgevers en onderwijs duidelijkheid over de competenties die cliënten bezitten.
Dit zijn onze leerlijnen:
1. Kunst & ambachten
2. Dier
3. Facilitair
4. Groen
5. Horeca
6. Productie & verpakken
7. Logistiek
8. Winkel
9. Zorg & welzijn
Ga naar de projectpagina op Ieder via ‘Samen elke dag een beetje beter’ of scan de QR-code.
PROJECTORGANISATIE
De motor draait: samen werken aan perspectief
Het project visie op werk & dagbesteding is volop in ontwikkeling. Er zijn belangrijke stappen gezet. En nu is het tijd om samen verder te bouwen.
Waardevolle inzichten
In 2024 zijn de eerste pilots gestart. Begeleiders van Activiteitencentrum Drachten, Acquisitie & Distributie en Kinderboerderij Doniastate zijn geschoold in het werken volgens de visie. De evaluaties in mei en juni 2024 leverden waardevolle inzichten op voor het vervolg. Op basis hiervan is besloten om niet door te gaan met de applicatie Werkstap, vanwege systeemtechnische beperkingen.
Nieuwe projectleider, nieuwe focus
Met Ester Huizenga als nieuwe projectleider en kwartiermaker werk & dagbesteding, én een deels vernieuwde projectgroep (Sylvia Keulen, Elske Overwijk, Ellie Poelstra en Ria Omniczynski), is de koers aangescherpt. De focus ligt nu op locaties met aanbod op trede 3 en 4 van de participatieladder. In een later stadium worden ook trede 1 en 2 opgepakt.
De aangescherpte visie legt nadruk op actief meedoen in de maatschappij: bijdragen, leren, ontwikkelen én verbinding maken met de lokale gemeenschap en het bedrijfsleven. Na ervaringen van de afgelopen jaren zijn de leerlijnen teruggebracht tot negen herkenbare richtingen, die potentie hebben en kansen bieden op de arbeidsmarkt. Nieuw daarbij is de leerlijn zorg & welzijn - naast bestaande richtingen zoals horeca, dier en kunst & ambachten.
De aangescherpte visie legt nadruk op actief meedoen in de maatschappij.
Scholing en systemen in voorbereiding
De komende maanden werkt de projectgroep aan de verdere invulling van de leerlijnen en bijbehorende leermiddelen. Ook worden verschillende subprojecten en pilots gefaciliteerd. En is er aandacht voor zichtbaarheid via locatiebezoeken.
ICT zorgt ervoor dat ONS gereed is voor gebruik. Samen met HR Development (HRD) wordt gewerkt aan een scholingsplan, met daarin een fysieke aftrap, e-learnings, een praktijkprogramma en trainingsmateriaal.
De basis is gelegd, nu samen doorpakken
Het is tijd om door te pakken en succesvolle initiatieven verder te versterken. De basis is gelegd. Nu bouwen we samen verder aan een toekomstbestendige werk en dagbesteding, waarin cliënten én begeleiders kunnen groeien.
PRAKTIJKVERHALEN
Van visie naar praktijk: dit gebeurt er al!
Terwijl we nog volop werken aan de ontwikkeling van onze visie voor werk & dagbesteding, zijn de eerste stappen in de praktijk al zichtbaar. Op verschillende plekken binnen Alliade zijn collega’s vol enthousiasme aan de slag met initiatieven die perfect passen bij onze koers: actief meedoen, leren en ontwikkelen. Er lopen pilots, er wordt geëxperimenteerd met nieuwe werkwijzen en we werken aan ons aanbod. In dit artikel delen we twee inspirerende voorbeelden van hoe de visie nu al tot leven komt in het dagelijks werk.
Zorgsupport Anna Schotanus
Begin maart zijn we gestart met Zorgsupport op locatie Anna Schotanus in Heerenveen. Een nieuwe vorm van dagbesteding, waarbij cliënten écht meedoen in het dagelijks werk van de ouderenzorg.
Cliënten met een (licht) verstandelijke beperking nemen logistieke taken over van zorgmedewerkers. Ze vervoeren was, verwerken post of ondersteunen in het restaurant. Zo ondersteunen ze het zorgpersoneel én leveren ze een waardevolle bijdrage aan de zorg.
Deze vorm van dagbesteding laat zien: iedereen kan meedoen. Tegelijk helpt het bij de personeelstekorten in de zorg.
Cliënten werken binnen de leerlijn facilitair en volgen een persoonlijk stappenplan. Zo bouwen ze aan hun zelfstandigheid en ontwikkeling. In de toekomst breiden we uit met groen, horeca en de leerlijn zorg & welzijn. Zorgsupport biedt niet alleen een zinvolle daginvulling, maar ook perspectief. Voor cliënten én voor de zorg.
Diana Mintjes, begeleider bij Zorgsupport Anna Schotanus: ‘Cliënten kunnen groeien van dag tot dag. Ze worden gezien én zijn nodig. Dat is precies wat Zorgsupport zo waardevol maakt.’
Ondernemerschap in de praktijk
Ondernemende managers die zelf het initiatief nemen om cliënten kansen te bieden. Dat zien we graag! Door samen te werken met reguliere bedrijven ontstaan waardevolle leerplekken.
Zo werkt de kinderboerderij in Sneek samen met de lokale Welkoop. Cliënten vullen daar wekelijks schappen en leren nieuwe vaardigheden in een veilige setting. De medewerkers van Welkoop begeleiden hen met plezier en delen hun kennis.
Er start ook een samenwerking met Donker Groen. Samen met cliënten van de buitengroep onderhouden zij het terrein van zorgorganisatie Patyna. Een mooie kans om te leren van échte vakmensen.
Deze trajecten helpen cliënten groeien. In hun werk, maar ook in zelfvertrouwen. Zo wordt de stap naar onbetaald werk of een opleiding kleiner. Adraste Sijbesma, manager werk & dagbesteding: ‘Als wij de juiste setting creëren, durven cliënten meer dan ze zelf ooit hadden gedacht. Die trots zie je overal in terug.’
Jaap werkt één ochtend in de week bij de Welkoop
INTERVIEW
Samen bouwen aan groei
Ontwikkelgericht werken is geen kwestie van zomaar “anders gaan doen”. Het vraagt om duidelijke handvatten, praktische tools én begeleiding in de praktijk. Gelukkig staan Sylvia en Elske klaar om daarbij te ondersteunen.
Sylvia is expert op het gebied van leerlijnen. Ze weet als geen ander hoe werknemers- en vakvaardigheden bijdragen aan de ontwikkeling van cliënten. Ze laat zien hoe we met de juiste tools en doelen stappen vooruit kunnen zetten.
Elske is implementatiecoach. Ze zorgt er samen met collega’s voor dat teams deze nieuwe werkwijze ook écht toepassen. Ze biedt begeleiding op maat, helpt bij vragen en brengt collega’s met elkaar in contact. Samen maken zij de brug van visie naar praktijk.
Aan de slag met werknemers- en vakvaardigheden
Sylvia vertelt: ‘De cliënt uitdagen in het ontdekken van eigen talenten en mogelijkheden, dat drijft mij. Want uiteindelijk draait het daar om. En dat kunnen we versterken door de begeleider goeie handvatten te geven. Dat geeft de cliënt én begeleider houvast en zelfvertrouwen in het leerproces.’
‘Werknemersvaardigheden gaan over het arbeidsgedrag van cliënten. Hierbij kun je denken aan communicatie, samenwerken met een collega of zelfstandig werken. Allemaal belangrijke eigenschappen in het werk én het omgaan met anderen. Een vakvaardigheid zegt iets over de mogelijkheid om een taak goed uit te kunnen voeren. Bijvoorbeeld wanneer je een perkje schoffelt moet je weten welk gereedschap je gebruikt, op welke manier je de schoffel gebruikt, hoe je moet schoffelen. Maar ook waar je op moet letten bij het werk.’
Groeien in werk
‘Het in beeld hebben van de werknemers- en vakvaardigheden maakt duidelijk waar de sterke kanten én ontwikkelpunten liggen. Of natuurlijk wat niet ontwikkelbaar is. Het helpt ook om samen met de cliënt in gesprek te gaan over haalbare doelen. En de randvoorwaarden die nodig zijn (in begeleiding, taakinhoud en werkomgeving) om zo goed mogelijk te kunnen functioneren op een werkplek.’
‘De cliënt uitdagen in het ontdekken van eigen talenten en mogelijkheden, dat drijft mij.’
‘In de leermiddelenbibliotheek vind je werkdocumenten en instructiekaarten van de negen leerlijnen die jou én de client hierbij ondersteunen. Elk document heeft dezelfde opbouw, een korte omschrijving van de opdracht, voorbereiding, uitvoering en gedrag. Dit leggen we allemaal vast in ONS dossier. Zo werken we gezamenlijk aan één dossier voor een cliënt. Wel zo overzichtelijk!’
Implementatiecoaches: de brug tussen visie en praktijk
Wat doet een implementatiecoach?
‘Wij dragen eraan bij dat de nieuwe werkwijze niet alleen een plan op papier blijft, maar echt tot leven komt op de werkvloer,’ legt Elske uit. ‘Veel medewerkers ervaren veranderingen als overweldigend. Ons doel is om de drempel te verlagen en teams stap voor stap mee te nemen in het proces.’ Dit doen de coaches door locaties te bezoeken, uitleg te geven en begeleiding op maat te bieden. ‘We kijken samen met medewerkers naar wat nodig is en passen onze ondersteuning daarop aan.’
Praktische ondersteuning
‘Na de trainingen ga je als medewerker zelf aan de slag met het geleerde in de praktijk. Daarin kun je tegen vraagstukken of praktische zaken aanlopen. Dan zijn wij er om mee te denken, te ondersteunen of samen oplossingen te vinden.’
Naast persoonlijke begeleiding is er op de projectpagina een toolbox beschikbaar met handige hulpmiddelen, zoals veelgestelde vragen en een PowerPoint-presentatie. ‘Deze toolbox helpt medewerkers om zelfstandig aan de slag te gaan met de nieuwe werkwijze,’ vertelt Elske.
Van weerstand naar enthousiasme
Veranderingen roepen soms weerstand op, maar juist daar zit voor Elske de uitdaging. ‘Als ik een team binnenkom en merk dat mensen sceptisch zijn, dan ga ik de dialoog aan. Vaak helpt humor, maar vooral het erkennen van hun zorgen. We laten zien wat de meerwaarde is voor henzelf én de cliënt.’ Ze voegt toe: ‘Tijdens locatiebezoeken zien we ook heel veel mooie voorbeelden van ontwikkelgericht werken. Die ervaringen delen we graag. We brengen collega’s en teams met elkaar in contact, zodat we van elkaar kunnen leren. Zo bouwen we samen aan een lerende organisatie.’
Samen vooruit
Het doel van Elske is helder: medewerkers begeleiden in de overgang naar ontwikkelgericht werken, zodat cliënten optimaal ondersteund worden in hun groei. ‘Ik ben er niet om alleen even iets nieuws te brengen en weer te vertrekken,’ benadrukt Elske. ‘Ik blijf betrokken en bereikbaar. Samen maken we deze verandering een succes.’
Planning implementatie visie op werk & dagbesteding
De afgelopen periode zijn de eerste stappen al zichtbaar geworden. Met initiatieven zoals ondernemende managers en de start van Zorgsupport brengen we onze visie op werk & dagbesteding in de praktijk.
Nu breiden we dit verder uit. We starten met de bredere implementatie van de visie, zodat nóg meer locaties en teams hiermee aan de slag kunnen. Dit doen we onder andere met een inspirerend magazine, bijeenkomsten
én een scholingsprogramma. Denk aan e-learnings, praktijktrainingen en een toolbox. Na afloop volgt een evaluatie. Zo kunnen we leren en bijsturen waar nodig. Meer informatie volgt snel!
Magazine over werk & dagbesteding
Bijeenkomst directeuren, leidinggevenden en medewerkers
E-learning
Praktijktrainingen
Toolbox op projectpagina
Evaluatie
STRATEGIE
Samen elke dag een beetje beter
Het project visie op werk & dagbesteding is onderdeel van de strategische koers van Alliade. We gaan samen voor een goed en zinvol leven voor cliënten. Vandaag, morgen én in de toekomst.
De wereld om ons heen verandert snel. En dat zorgt voor uitdagingen. Door personeelstekorten moeten we met steeds minder collega’s, steeds meer cliënten met complexere problematiek helpen. En de kosten stijgen. Dit vraagt dat we onze zorg fundamenteel anders moeten organiseren. De uitdaging? We moeten het niet alleen elke dag een beetje beter doen, maar ook slimmer. Dit betekent vooruitkijken, aanpassen en het lef hebben om het écht anders te doen. Daarom blijven we werken aan verbetering van de kwaliteit van zorg en ons zorgaanbod.
Wil je meer weten over het project visie op werk & dagbesteding?
Ga dan naar de strategiepagina ‘samen elke dag een beetje beter’ op Ieder. Onder het strategisch thema zorgaanbod verbeteren vind je de projectsite visie op werk & dagbesteding.
